ਹੁਸੈਨ ਭਾਰਤੀ ਸੀ,ਭਾਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਹੇਗਾ

ਸਕੈਚ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮਖਦੂਮ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਉਕਰਿਆ ਹੈ :

ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਲਗੀ ਆਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ ਮਛਲੀ
ਕੁਛ ਸ਼ੋਲਾ ਬਦਨ ਉਤਰੇ ਹੈ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਨਹਾਨੇ

ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਮਕਬੂਲ ਫਿਦਾ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੈਕੂਲਰਵਾਦ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਂਦੇ ਹਨ. ਸੈਕੂਲਰਵਾਦ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਅਕਸਰ ਕੱਟੜਤਾਵਾਦੀ ਹੁਲੜਬਾਜ਼ ਫਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਦਾ ਪੈਂਤੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਕਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੁਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਟਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਤਰ ਵੀ ਖੱਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਡੁਬਈ ਜਾਕੇ ਨਾ ਵਸਣਾ ਪੈਂਦਾ . ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੰਢਰਪੁਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪਰਤ ਆਉਣਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ . ਲੇਕਿਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅੱਜ ਸਿਵਸੈਨਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੇ ਦਹਿਸ਼ਤਜਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ . ਬਾਕੀ ਥਾਈਂ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਜਰੰਗੀਆਂ ਨੇ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ . ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਸੈਕੂਲਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭਿਆਚਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨੀ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ. ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਤਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੱਕ ਉਚ ਪਾਏ ਦੇ ਨਿਹਾਇਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮੁਜਰਮਾਨਾ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ .

ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਦ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ.ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਆ . ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ,'ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿਲੋ ਜਾਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਲੇਕਿਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁਰਕਾਰ ਦਿੱਤਾ'।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ,'ਭਾਰਤ ਮੇਰੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਹੈ।ਮੈ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਲੇਕਿਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ' .ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ,'ਮੈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਰਹਾਂ.'

ਹੁਸੈਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਬਦਸਲੂਕੀ ਲਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਭੈੜੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ । ਜਦੋਂ ਸੰਘ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ । ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂਆਂ , ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਅਵਾਜ ਨਹੀਂ ਉਠਾਈ ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਨਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ , ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ । ਕੁੱਝ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਸਹਿਤ ਕੇਵਲ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਹਨ । ਦਰਅਸਲ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਕਤਰ ਵੱਲੋਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਹੁਸੈਨ ਕਤਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ । ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ । ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਵਰਗੇ ਮੋਹਰੀ ਸੰਗਠਨ ਖੁਸੀਆਂ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ,ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਦਾ ਨਿਹਾਇਤ ਗੰਦਾ ਨਮੂਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ. ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜੋ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸੈਕੂਲਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਉਹ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਸੈਨ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੇ. ਲੇਕਿਨ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਲੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਮਰ ਦਾ ਤਕਾਜਾ ਹੈ;ਜੇ ਉਹ ਹੁਣ ਚਾਲੀਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜਰੂਰ ਲੜਦੇ;ਕਿ ਹੁਣ ਪਚਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ; ਇਸੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ. ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ਼ ਹਜਾਰਾਂ ਮਕਦਮਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਗੰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਹੁਲੜਬਾਜੀ ਹੈ; ਕਲਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਰਜੇ ਜਿੰਦਗੀ 'ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕਤਾ' ਸੰਬੰਧੀ ਘੋਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਹੈ.ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸਫਾਈ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਲੇਕਿਨ ਦੂਜਿਆਂ ਗਲ ਪੈਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ.ਇਹਨਾਂ 'ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੌਮਪ੍ਰਸਤਾਂ' ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਅਤ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ.ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਓਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਮਲੇ ਜਿਨਾ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਮਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ.ਸੈਕੂਲਰ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਵੀ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬੁਲੰਦ ਨਜਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤਾਂਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਉਹ ਟਾਲਮਟੋਲ ਛੱਡ ਕੇ ਕੌਮ ਵਿਰੋਧੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਰਾਰੇ ਹੋ ਕੇ ਟਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ. ਅੱਜ ਲੋੜ ਸਨਕ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈ;ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਬਕ ਕਢ ਕੇ ਸੈਕੂਲਰ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੜ ਕੋਈ ਹੁਸੈਨ ਨਾ ਹੋਵੇ,ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਜਲੀਲ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਪਏ. ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ:ਹੁਸੈਨ ਭਾਰਤੀ ਸੀ,ਭਾਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀਅਤਾ ਉਹਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ.ਕਤਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਾਤਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਡਜਸਟਮੈਂਟ ਹੈ.ਲੇਕਿਨ ਹੁਸੈਨ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਜਰੂਰ ਮਨਫੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ.ਆਓ ਆਪਾਂ ਪਿਆਰ ਜਤਾਈਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਹੱਕ ਦੀਪੁਨਰ ਪੂਰਤੀ ਕਰੀਏ.

'ਦ ਗਰੇਟ ਡਿਕਟੇਟਰ' ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਤਕਰੀਰ

'ਦ ਗਰੇਟ ਡਿਕਟੇਟਰ' ਫਿਲਮ ੧੯੪੦ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ਼ ਤਕਰੀਰ  ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਾਇਆ ਸੀ . ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਚਾਰਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ .ਇਸ ਤਕਰੀਰ  ਦੇ ਜਰੀਏ ਚਾਰਲੀ  ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ.ਅੱਜ ਸੱਤਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਚਾਰਲੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ. ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਗਈ ਹੈ. ਲਗਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ.ਜੁਲਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ  ਕਾਇਮ ਹੈ .ਚਾਰਲੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ.

'ਦ ਗਰੇਟ ਡਿਕਟੇਟਰ' ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲੀ ਦਾ ਬੁਲੰਦ ਸੁਨੇਹਾ

ਨਿਰਾਸ  ਨਾ  ਹੋਵੋ

ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਕ ਨਹੀਂ ਬਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ .  ਇਹ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ .  ਕਿਸੇ ਤੇ ਵੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾ  ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ .  ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ  ਚਾਹਾਂਗਾ -  ਜੇਕਰ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ -  ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ,  ਗੈਰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ -  ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ -  ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ .

ਅਸੀ ਸਭ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ  ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ  ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ .  ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ .  ਅਸੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ  ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਓਣਾ ਲੋਚਦੇ  ਹਾਂ -  ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ .  ਅਸੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਘਿਰਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ  ਚਾਹੁੰਦੇ .  ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਧਰਤੀ ਸਾਰਿਆਂ  ਲਈ ਅਨਾਜ - ਪਾਣੀ ਜੁਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ .
“ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ,  ਲੇਕਿਨ ਅਸੀ ਰਸਤਾ ਭਟਕ ਗਏ ਹਾਂ.  ਲਾਲਚ ਨੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ -  ਦੁਨੀਆਂ  ਵਿੱਚ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਖੜੀਆਂ  ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ -  ਲਾਲਚ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ , ਖੂਨ ਖਰਾਬੇ  ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ . ਅਸੀਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਲੇਕਿਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ.  ਅਸੀਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ,  ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ  ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਦਿੱਤਾ ਲੇਕਿਨ ਸਾਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਹੋਰ  ਵੱਧਦੀਆਂ  ਚੱਲੀਆਂ  ਗਈਆਂ . ਸਾਡੇ ਗਿਆਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਨਕੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ;  ਸਾਡੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਠੋਰ ਅਤੇ  ਬੇਰਹਿਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ .  ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ  ਹਾਂ  ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਬਹੁਤ ਘੱਟ  ਕਰਦੇ ਹਾਂ .  ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ  ਦੀ  ਜਰੂਰਤ ਹੈ . ਚੁਤਰਾਈ  ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਸਾਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦਿਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਫਤ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ . ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਏਗਾ.
“ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਅਤੇ  ਰੇਡੀਓ ਸਾਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ  ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲਿਆਏ ਹਨ .  ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ  ਅੱਜ ਚੀਖ-ਚੀਖ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ -  ਇਨਸਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਛਾਈ ਹੋਵੇ - ਦੁਹਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੋਵੇ ,  ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਹੋਵੇ.  ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ -  ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ  ਨਿਰਾਸ਼  ਪੁਰਖ ,  ਔਰਤਾਂ ,  ਅਤੇ ਛੋਟੇ - ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ -  ਉਸ ਤੰਤਰ  ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕ ,  ਜੋ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਇਨਸਾਨਾਂ  ਨੂੰ ਸੀਂਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ;  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ -  ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ -  “ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ’ .  ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਸਾਡੇ ਤੇ ਆ ਪਈ ਹੈ ,  ਉਹ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ , ਲਾਲਚ ਦਾ ਦੌਰ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ  ਹੈ .  ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ ,  ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਮੌਤ  ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਜੋ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਹਥਿਆਈ ਹੈ ,  ਜਨਤਾ  ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨਸਾਨ ਮਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ,  ਅਜਾਦੀ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ .
“ਸਿਪਾਹੀਓ !  ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ  ਵਹਸ਼ੀਆਂ  ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈਣ ਦਿਓ -  ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ -  ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ -  ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ  ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ , ਕੀ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਏ ਅਤੇ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ !  ਜੋ ਤੁਹਾਥੋਂ  ਮਸੱਕਤ ਕਰਵਾਂਦੇ ਹਨ -  ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ - ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਡੰਗਰਾਂ ਵਰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੋਪਾਂ  ਦੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ -  ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਗੈਰਕੁਦਰਤੀ ਮਨੁੱਖਾਂ , ਮਸ਼ੀਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ  ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਮਤ ਬਨਣ ਦਿਓ ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਮਸ਼ੀਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਦਿਲ ਮਸ਼ੀਨੀ ਹਨ !  ਤੁਸੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ  ਨਹੀਂ ਹੋ ! ਤੁਸੀ ਇਨਸਾਨ ਹੋ ! ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਾਤਾ ਲਈ  ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਾਗਰ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ .  ਨਫ਼ਰਤ ਮਤ ਕਰੋ !  ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ - ਜੋ  ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਸਖਣੇ ਅਤੇ ਗੈਰਕੁਦਰਤੀ ਹਨ !  !
“ਸਿਪਾਹੀਓ !  ਗੁਲਾਮੀ ਲਈ ਮਤ ਲੜੋ !  ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜੋ !  ਸੇਂਟ ਲਿਊਕ  ਦੇ ਸਤਰਹਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਮਨੁੱਖ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ -  ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਦਮੀ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ,  ਨਾ ਹੀ  ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਵਾਸ  ਹੈ ! ਤੁਹਾਡੇ  ਵਿੱਚ ! ਤੁਹਾਡੇ  ਵਿੱਚ ,  ਤੁਸੀ ਸਭ ਆਦਮੀਆਂ  ਦੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਹੈ -  ਮਸ਼ੀਨਾਂ  ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ .  ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ !  ਤੁਸੀਂ , ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ, ਇਸ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਾਲ ਰੋਮਾਂਸ਼  ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ  ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ . ਤਾਂ -  ਲੋਕਤੰਤਰ  ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ -  ਆਓ ,  ਆਪਾਂ  ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੀਏ - ਆਓ , ਆਪਾਂ ਸਭ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਈਏ .  ਆਓ ਆਪਾਂ  ਸਭ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰੀਏ .  ਇੱਕ ਐਸੀ ਚੰਗੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ,  ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਿਆਂ  ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ . ਇਸ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ  ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ .
“ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਵਹਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਾਕਤ ਹਥਿਆ ਲਈ ਹੈ .  ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ !  ਉਹ ਉਸ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ .  ਉਹ ਕਦੇ ਕਰਨਗੇ ਵੀ ਨਹੀਂ !  ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ .  ਆਓ - ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਲੜੀਏ -  ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ  ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਈਏ - ਲਾਲਚ , ਨਫ਼ਰਤ  ਅਤੇ  ਅਸਹਿਣਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਈਏ .  ਆਓ ਆਪਾਂ ਦਲੀਲ਼ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰੀਏ -  ਇੱਕ ਐਸੀ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ ਲਈ ,  ਜਿੱਥੇ  ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਸਾਨੂੰ  ਸਾਰਿਆਂ  ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਰਫ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ ,  ਲੋਕਤੰਤਰ  ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆਓ ਜੀ ,  ਆਪਾਂ  ਇੱਕਜੁਟ ਹੋ ਜਾਈਏ !
ਹੰਨਾਹ !  ਕੀ ਤੂੰ  ਮੈਨੂੰ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹੈਂ ?

ਤੂੰ  ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੈਂ,  ਮੇਰੀ ਤਰਫ ਵੇਖ !  ਵੇਖ ,  ਹੰਨਾਹ !  ਬੱਦਲ ਉੱਚੇ ਉਠਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ !  ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ  ਸੂਰਜ ਝਾਕ ਰਿਹਾ ਹੈ !  ਅਸੀਂ  ਇਸ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼  ਦੇ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਾਂ !  ਅਸੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼  ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ -  ਜਿਆਦਾ ਦਿਆਲੂ ਦੁਨੀਆ , ਜਿੱਥੇ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ  ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਉਠ ਜਾਵੇਗਾ , ਆਪਣੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਾਸ਼ਵਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ .  ਵੇਖੋ ਹੰਨਾਹ !  ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੰਭ  ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ  ਅਤੇ ਓੜਕ ਐਸਾ ਸਮਾਂ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀ  ਹੈ . ਉਹ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ .  ਉਹ ਆਸ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੀ ਹੈ .  ਵੇਖ ਹੰਨਾਹ ! ਵੇਖ !

ਉਹ ਗੀਤ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮਾਰਕ ਹਾਲ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਫੌਜੀ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸਰਵਿਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਕਰਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ  ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਫੌਜੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ  ਜਾਰਜ  ਬੁਸ਼ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਸੀ । ਇਸਨੂੰ ਸਟਾਪ ਲਾਸ ਪਾਲਿਸੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ।ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ  ਮਾਰਕ ਹਾਲ 27 ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ । ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇਕਰਾਰ  ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫੌਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿਣਾ  ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ , ਪਰ  ਸਟਾਪ ਲਾਸ ਪਾਲਿਸੀ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਆਰਡਰ ਮਿਲਿਆ ।  ਇਸ ਗੱਲੋਂ  ਨਰਾਜ ਮਾਰਕ ਹਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੇਬ ਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿਪ -ਹਾਪ ਗੀਤ  ਲਿਖਿਆ ।  ਇਸ ਗੀਤ  ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਏਨਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ  ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ । ਉਸਦਾ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਰਨ  ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।

ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਗੀਤ  ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰਕ ਹਾਲ ਦਾ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ  ।

“Fuck you colonels ,  captains ,  E - 7 and above
You think you so much bigger than I am ?   .  .  .
I’m gonna round them up all eventually ,  easily ,  walk right up peacefully
And surprise them all ,  yes ,  yes ,  y’all ,  up against the wall ,  turn around
I got a fucking magazine with 30 rounds ,  on a three - round burst ,  ready
to fire down
Still against the wall ,  I grab my M - 4 ,  spray and watch all the bodies
hit the floor
I bet you never stop - loss nobody no more . ”

ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਤਰਜਮਾ :

ਕਰਨਲ ,  ਕੈਪਟਨ ,  ਈ - 7 ਅਤੇ ਉੱਪਰ  ਦੇ ਰੈਂਕਾਂ  ਵਾਲਿਓ

ਭਾੜ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ

ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ  ਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘੇਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ

ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੁੱਜਤ ਦੇ , ਪੁਰਅਮਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ

ਅਤੇ ਕੰਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਵਾ ਕੇ

ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਲਵਾਂਗਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ

ਮੇਰੀ ਐਮ - ਫ਼ੋਰ  ਗਨ ਵਿੱਚ ਤੀਹ  ਗੋਲੀਆਂ ਹਨ

ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ  ਤੜ ਤੜ ਅਤੇ ਸਭ ਖਤਮ

ਮੈਂ  ਸ਼ਰਤ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਕਿ ਫੇਰ

ਤੁਸੀਂ  ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਟਾਪ ਲਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ  ।

ਇਸ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ  ਇਹ ਹਿੰਸਾ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ
ਖਿਲਾਫ ਨਹੀਂ ।  ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ  ਭੁੰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ,  ਉਹ
ਆਖਰੀ ਲਾਈਨ  ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਜਿੰਦਾ ਹਨ । ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ  ਮਾਰਕ ਹਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀ

ਮਾਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਬਰਨ ਯੁਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕ  ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਜਾਨ ਗੀਤ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਹਦੇ ਸਿਧੇ ਲਫਜੀ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ  ਸ਼ਾਇਦ ਕਲਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਸ਼ੈ ਹੈ ।
ਕਲਾ ਦੀ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਸਮਝ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕ ਹਾਲ ਦਾ  ਉੱਪਰ ਦਰਜ਼ ਗੀਤ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੰਗ ਪਸੰਦ ਹਿੰਸਾਤਮਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮਾਨਵੀ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਾਰਾ ਰੋਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਸਾਨ ਦੀ  ਗਹਿਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੀੜ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।

ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ?–ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ ਅਮਰ ਕਹਾਣੀ

( ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਬਹੁਤ - ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ । ਇੱਥੇ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਨੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਵਾਨੁਵਾਦ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਹਾਜਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੰਗ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । )

ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ । ਵੱਡੀ ਦਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌਦਾਗਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਛੋਟੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿਆਹੀ ਸੀ । ਵੱਡੀ ਦਾ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੇ ਆਣਾ ਹੋਇਆ । ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਦੋਨੋਂ ਜਣੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਚੱਲ ਪਿਆ । ਵੱਡੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰਨ ਲੱਗੀ , ‘‘ਵੇਖੋ , ਕਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ । ਫੈਂਸੀ ਕੱਪੜੇ ਹੋਰ ਠਾਠ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ! ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਆਦਲੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ , ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੇਲ ਤਮਾਸ਼ੇ - ਥੀਏਟਰ , ਬਾਗ - ਬਗੀਚੇ ! ’’ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਗੱਲ ਲੱਗ ਗਈ । ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਤੇ ਉਸਨੇ ਸੌਦਾਗਰ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ । ਕਿਹਾ , ‘‘ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਦਲ -ਬਦਲੀ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰਾਂ । ਅਸੀਂ ਸਿੱਧਾ - ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਰੁੱਖੀ ਸੁੱਖੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ , ਚਿੰਤਾ - ਫਿਕਰ ਤੋਂ ਤਾਂ ਛੁੱਟੇ ਹਾਂ । ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਸਜੀ - ਧਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ , ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦਨੀ ਬਹੁਤ ਹੈ , ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਰੋਜ ਉਹ ਸਭ ਹਵਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਦੀਦੀ । ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਹੀ—‘ਨਫ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ । ’ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤਾਂ ਅਮੀਰ ਹੈ ਕੱਲ ਉਹੀ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਮੁਹਤਾਜ ਹੈ । ਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਕਿਸਾਨੀ ਜਿੰਦਗੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ , ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਤੰਦੁਰੁਸਤੀ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਅਸੀ ਮਾਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਕਹਾਵਾਂਗੇ : ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਖਾਣ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ । ’’

ਪੂਰਾ  ਪੜ੍ਹੋ

ਨਾਰੰਗੀ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਗੀਤ–ਫੇਦਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ

ਲਕੜਹਾਰੇ !

ਮੇਰੀ ਛਾਂ ਕੱਟ ਦੇ

ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ

ਨਿਹਫਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪੀੜ ਤੋਂ

ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦੇ !

ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਜਨਮਿਆ

ਸ਼ੀਸਿਆਂ ‘ਚ ਘਿਰਿਆ?

ਦਿਨ ਦੀ ਗਰਦਿਸ਼ ਦੇ ਦਰਮਿਆਂ ਮੈਂ

ਤੇ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਹਰ ਤਾਰੇ ਵਿੱਚ

ਕਰ ਲਏ ਕੈਦ ਅਕਸ ਮੇਰਾ

ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੇਖੇ ਬਗੈਰ

ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂ

ਤੇ ਸੁਫ਼ਨਾ ਦੇਖਣਾ

ਕੀੜੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਧਾਂ

ਮੇਰੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤੀਆਂ

ਲਕੜਹਾਰੇ !

ਮੇਰੀ ਛਾਂ ਕੱਟ ਦੇ

ਮੈਨੂੰ  ਆਪਣਾ ਆਪ

ਨਿਹਫਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪੀੜ ਤੋਂ

ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦੇ !

ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਠੰਡਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੋਚਕ ਅੰਸ਼-ਹੇਨਰੀ ਤਰੋਏਤ

ਤੁਰਗਨੇਵ ਬਨਾਮ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ

‘ਬਰਦਰਸ ਕਾਰਮਾਜੋਵ’ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਟਾਲਸਟਾਏ ਅਤੇ ਤੁਰਗਨੇਵ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ । ਸੱਚ ਵੀ ਹੈ । ਉਹ ਟਾਲਸਟਾਏ ਅਤੇ ਤੁਰਗਨੇਵ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਟੁੰਬਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਆਪਣਾ ਉਦਾਸ ਬਚਪਨ , ਨਿਰਦੋਸ਼  ਕੈਦ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ , ਰੋਗ ,ਜੂਆ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ , ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਗੁਜਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਗਾਰ ਤੇ ਸਨ – ਥੱਕੇ ਹੋਏ , ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ . . . ਲੇਕਿਨ ਜਿਵੇਂ – ਕਿਵੇਂ ਬਚੇ ਹੋਏ । ਹੁਣ ਉਹ ਕਮਜੋਰ ਅਤੇ ਬੁੜੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਂਤ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ । ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਰਕੇ  ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ । ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਲੱਗਦਾ ਸੀ , ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ  ਚਿੰਤਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਸੀ । ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ – ‘ ਮੇਰੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਗੜਬੜਾ ਗਿਆ ਹੈ , ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਕੋਈ ਜਾਗੀਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ । ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੇਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਗਲ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਰੇ   ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਡਰ ਨਾਲ  ਕੰਬ ਉੱਠਦਾ ਹਾਂ . . . ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਪਿਆ ਹੈ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ।’

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗਈ ਕੁਦਰਤੀ   ਮਿਹਨਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜੇ ਚੁਕਾਣ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਹੋ ਗਈ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ ਲਈ , ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ‘ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਡਾਇਰੀ’ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਬਰਦਰਸ ਕਾਰਮਾਜੋਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਖੰਡ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ । ਇਸਨੂੰ ਉਹ ਨਵੇਂ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਲਯੋਸ਼ਾ ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਉਹ ਅਲਯੋਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਿਮਿਤਰੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਇਵਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਖਡ਼ਾ ਕਰਨਾ  ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਇਸ ਨਵੇਂ – ਰੂਸੀ ਨੇ ਸੰਤ ਜੋਸਿਮਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਸੀ । ਕਾਉਂਟ ਮਲੇਸ਼ਿਆ ਦ ਵੋਗ ਨਾਲ  ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਮਾਗਰਮ ਬਹਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ  ਕਿ ਰੂਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਆਵੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ , ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਜੀਨਿਅਸ ਵੀ ਹੈ । ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੈ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਰੂਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ।

ਪੂਰਾ ਪੜੋ

ਲੋਰਕਾ : ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ , ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਬਗ਼ਾਵਤ

ਕੁੱਝ ਇਬਾਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਉਘੜਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ , ਸਿਰਫ ਕਾਗਜਾਂ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਵੀ । ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ , ਜਾਂ ਕਹੋ ਕਿ ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਅਹਿਸਾਸ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਰਚਨਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਰਕਾ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਾਗ਼ੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ , ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਨੀ ਹੋਈ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦੀ ਉਹ ਤੀਖਣਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝੰਡਾਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ।

'ਲੋਰਕਾ ਬਾਗ਼ੀ ਸੀ' । , 'ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਖੁਦ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਦਵੰਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ' । , ਲੋਰਕਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਹਿਰਾਈ ਤਕ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਮਲਿੰਗਕ ਸੀ - - ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿਪਣੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ । ਲੇਕਿਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਲੇਖਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ 'ਬਲਡ ਵੇਡਿੰਗ' , 'ਯੇਰਮਾ' , ਅਤੇ 'ਹਾਊਸ ਆਫ ਬਰਨਾਰਦਾ ਅਲਬਾ' ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀ ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ , ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਡਰਾਮੇ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਦਵੰਦ , ਉਸਦੀ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਯੌਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈਇਹਨਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੇਰਮਾ ਨੇ ਸਪੇਨੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ।
ਬਗ਼ਾਵਤ ਲੋਰਕਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵਕ ਗੁਣ ਸੀ । ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ 'ਦ ਜਿਪਸੀ ਬਲਾਡ ਬੁੱਕ' ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿਪਸੀ ਕਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ । ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ । ਕਿਉਂਕੇ ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਜਿਪਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਹ ਸੋਚ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਧਰਾਤਲ ਤੋਂ ਪਨਪੀ ਸੀ ।
ਦਰਅਸਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ‌ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਮਿਲੀ ਲੇਕਿਨ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਥੀ ਸਪੇਨੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਲਖ ਵਿਰੋਧਤਾ ਦਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ । 1936 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੱਤਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਲੋਰਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਚਲਨ ਦਾ ਸਮਅਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਰਹੀ । ਦਰਅਸਲ ਸਪੇਨੀ ਸਿਵਿਲ ਵਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਇਕੋਨ ਦੀ , ਇੱਕ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ।ਵੱਡਾ ਲੇਖਕ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ ਹੀ ।
ਲੋਰਕਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹਾਂ ਮਾਨਵੀ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਜਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ । ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਲੋਰਕਾ ਖੱਬੇਪੰਥੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਲੇਕਿਨ ਉਸਦੀ ਪੱਖਪੂਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਝੰਡਾਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ।
ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਸਗੋਂ ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਉਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ । ਜੋ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚੀਜ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਪੂਰਨ ਸਮਰਪਨ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਲੋਰਕਾ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗੋਰਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜਦੂਰ । ਜਾਂ ਕਬੀਰ ਲਈ ਜਾਤੀ ਧਰਮ ਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤਕੋਈ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ।